Schlosspark Dyck


De Tuin

Wie kasteel Dyck met zijn kasteelpark en het Dycker Feld bezoekt, kan ten volste genieten: op een oppervlak van meer dan 70 hectare gaat historische tuinkunst samen met moderne landschapsarchitectuur en kan men duizend jaar kasteel- en architectuurgeschiedenis ervaren. Wetenschap, tuinpraktijk, bijzondere evenementen en tentoonstellingen gaan hier hand in hand en maken van Dyck steeds weer een nieuwe belevenis.

Schlosspark Dyck

De eeuw van de verlichting was net begonnen, toen vorst Joseph zu Salm-Reifferscheidt-Dyck in de 18e eeuw het landgoed in bezit kreeg. Hij was botanicus en plantenverzamelaar, en bezocht tijdens zijn reizen botanische tuinen in veel verschillende landen. Hierdoor groeide zijn verzameling met 1500 soorten uiteindelijk tot een van de grootste in Europa uit. Het kasteelpark van kasteel Dyck liet Joseph zu Salm-Reifferscheidt-Dyck begin 19e eeuw door Thomas Blaikie in landschapsstijl aanleggen. De Schotse landschapsarchitect kon de verzamelde exotische planten en bomen op prominente plaatsen planten, en daarmee het park het karakter geven waardoor het tot op de dag van vandaag een bezienswaardigheid is in heel Europa.

Schlosspark Dyck

De tulpenboom op het schiereiland waar de oranjerie staat is in de loop der eeuwen bijvoorbeeld tot een zeldzame hoogte uitgegroeid en is bijzonder mooi, terwijl de enorme taxus van 110 meter op de zuidelijke kasteelweide ook een imposante verschijning is. Een reuzensequoia en verschillende populieren houden haar gezelschap. Aan de oever tegenover de zuidvleugel van het kasteel rijst een moerascipres uit Florida omhoog. Doodsbeenderenbomen, robinia en zuileiken zijn enkele van de karakteristieke zeldzame bomen. Door de aanwezige informatiebordjes zijn deze eenvoudig te herkennen.

Schlosspark Dyck

“Inzicht en uitzicht” is in het park in ontelbare variaties te beleven. Bruggen en paden leiden naar het kasteel, lanen en zichtassen maken de barokke architectuur steeds weer indrukwekkend zichtbaar. De ene keer dient de pittoreske natuur als omlijsting, de andere keer is de natuur het hoofdmotief van een compositie, ingekaderd in een raam of poort van het kasteel. De zeldzame bomen en struiken van het kasteelpark vormen hierin zeer expressieve bezienswaardigheden waaromheen de natuur zich eindeloos lijkt voort te zetten.

Iedere bezoeker zal zijn eigen lievelingsplek hebben in het park. Een van de favorieten is zeker de barokke brug met poortgebouw, die men passeert op weg naar het schiereiland met de oranjerie. Vanaf dit punt kijk je het park in en zie je hoe het kasteel in alle schoonheid wordt weerspiegeld op het rustige water. Natuurlijk behoort ook de oranjerie met zijn zonneterras tot de favorieten. Hier kan men heerlijk genieten van het zicht op het schiereiland en de vierkante plantenperken, die herinneren aan de botanische verzamelwoede van vorst Joseph. De naast het theehuis gelegen vasteplantentuin van de gravin nodigt bezoekers uit om even in de schaduw te rusten. Door het gesloten karakter straalt deze tuin een gevoel van geborgenheid uit.

Schlosspark Dyck

De vele prominente plekken in het park zijn met recht zeer geliefd, maar bezoekers doen er goed aan zich ook eens wat verder te wagen. Ze worden dan getrakteerd op romantische afgelegen plekken waarvan men met een beetje geluk helemaal alleen kan genieten. Het is echt een gemiste kans als men, na een bezoek aan het kasteel, direct na het schiereiland met de oranjerie besluit om te keren. Men mist dan bijvoorbeeld de halfronde stenen bank “Exedra”, die in mei tot een korte rustpauze uitnodigt na te hebben genoten van het fel oranje, geel, violet en wit in de azaleatuin, of de weelderige roze en lila kleurenpracht van de enorme rododendrons, waarvan de mooiste exemplaren zich voor het bospaviljoen / de uitgang bevinden.

Schlosspark Dyck 

Vooral in het voorjaar is het niet moeilijk om de heerlijk geurende magnoliaweide of de Kelzenberger-beekweide te ontdekken, waar sleutelbloemen en moerasbloemen bloeien. Wie daslook wil zien, kan het desbetreffende gedeelte van het park “beklimmen”, want dat bevindt zich direct achter het klimbos, dat de afsluiting van de thematische tuinen markeert. Ook zonder acrobatiek is dit gebied via aangelegde paden te bereiken. De grote parkweide met zijn markante oude bomen en cirkel van lindebomen strekt zich weids en heuvelachtig uit. Welke plek zou er mooier kunnen zijn voor een picknick?

Een andere “verborgen plek” is ook het vermelden waard: achter de beroemde barokke brug voert een weg langs de oever aan de zuidkant van het kasteel naar een houten brug. Deze ligt verborgen in de schaduw en vormt de verbinding naar een kleine kloof, die aan de ene kant wordt geflankeerd door het kasteel en aan de andere kant door machtige naaldbomen. Hier kan men van een prachtig uitzicht genieten, zelfs op hete zomerdagen wanneer het hier verfrissend koel is.

De herfst zorgt voor een spectaculair kleurenspel, met helder geel, diepbruin en dramatisch rood. De winter scherpt de contrasten verder aan en maakt de contouren duidelijk zichtbaar. Zo heeft ieder seizoen in het park zijn eigen charme.

Interessante mogelijkheden voor particuliere tuinen worden de tuinliefhebber gelijk na de ingang in het praktijkgebied gepresenteerd: met door gerenommeerde hoveniers aangelegde voorbeeldtuinen wordt getoond hoe men ook kleine tuinen in een oase kan veranderen. Thematische tuinen brengen de geschiedenis tot leven, een boomhoroscoop voorspelt de toekomst, een labyrint en een klimtuin zorgt voor de nodige pret voor jonge bezoekers. Het thema bamboe neemt een prominente plek in en wordt in vele toepassingen en variaties getoond.

Gelegen tussen Chinees riet bevinden zich op het Dycker Feld meer dan 20 vierkante tuinkamers, die het thema landschapsarchitectuur kunstzinnig en abstract tot uiting brengen. Op een meer prominente plaats, namelijk op een kruispunt van zichtlijnen voor de laan met kastanjebomen vallen de “Tien variaties op een blok” bijzonder op. De gerenommeerde internationaal beeldhouwer Ulrich Rückriem heeft hier met drie meter hoge granieten blokken een groep sculpturen gecreëerd. Deze lijken een aaneengesloten muur te vormen, maar wie er omheen loopt ontdekt steeds weer nieuwe doorkijkjes.

Het kasteelpark is voortdurend in ontwikkeling. Zo is het gebied voor de kasteelpoort sinds 2011 weer in zijn oorspronkelijke barokke karakter te bewonderen: een derde laan van 35 amberbomen completeert het bestaande systeem van lanen dat de historische vorm “Patte d’oie” of “ganzenpoot” uitbeeldt.

In de herfst van 2011 zijn in de traditie van vorst Joseph meer dan 30 zeldzame beuken, haagbeuken, eiken en bloemenstruiken in de Engelse landschapstuin geplant. Omdat er in de tijd van vorst Joseph al hortensia’s in de tuin bloeiden, wordt in 2012 het “Tal der Hortensien” (hortensiadal) harmonieus in het park ingebed. Zo’n 500 historische Hydreangea-soorten uit een privécollectie zorgen in combinatie met varens, hosta’s en mammoetblad tot in het najaar voor een bloemenzee van wit, blauw en roze. Ook de bloemenweide die elk jaar weer wordt ingezaaid, belooft een rijke bloemenpracht tot aan de vorst.

In samenwerking met het LVR (Landschaftsverband Rheinland) is in de praktijktuin een tuin met leifruit gecreëerd. Moderne materialen vormen de afscheiding tussen de regionale historische fruitsoorten. Twee andere showtuinen zijn ook gepland: een zonovergoten tuin met vaste planten en een tuin met een zwemvijver.

Een voorheen op de oranjerieparterre gevestigde ginkgocollectie heeft op Dycker Feld een nieuwe onderkomen gevonden. Daarvoor in de plaats is er op de parterre een collectie aangelegd van Echinacea (zonnehoed). Oorspronkelijk is de zonnehoed slechts bekend in wit en paars, maar bij kasteel Dyck zijn nieuwe rassen in geel, oranje en rode tinten te bewonderen.

Zichtlijnen leiden de blik naar het barokke kasteel, dat met zijn gerestaureerde gevel in de gracht wordt weerspiegeld.