Kloostertuin Steyl en botanische tuin Jochumhof

De Tuin

De tuinen van het kloosterdorp bestaan uit een aantal tuinen, die geleidelijk aan ontstaan zijn naarmate het missiedorp zich ontwikkelde. Ze zijn inmiddels een zeldzaam voorbeeld van de laatnegentiende-eeuwse rooms-katholieke park- en tuincultuur. Veel van deze arbeidsintensieve complexen, die vroeger bezocht werden door pelgrims en ordeleden uit de wijde omgeving, bestaan nu niet meer. De kloostertuinen in Steyl zijn echter nog compleet behouden gebleven.

De bezoeker gaat de kloostertuinen binnen via de poort tegenover het Missiehuis St. Michael. In de tuin St. Gregor domineren de weelderig groeiende blauwe regens de groente- en heesterperken. Ze worden geflankeerd door fruitbomen die in het voorjaar een heerlijk geurende erehaag lijken te vormen.

Het kleine park sluit hier direct op aan. Hier bloeien de rododendrons in juni. Zij overgroeien de ingangen naar de Olijfberggrot en de Mariagrotte onder de kruisigingsgroep. Pater Rademan, die voor zijn toetreding tot de orde als tuinman werkte, heeft de Mariagrotten van puin gebouwd. Mogelijkerwijs heeft hij ook andere delen van het park ontworpen, die vermoedelijk uit de tweede helft van de negentiende eeuw stammen. In de Mariagrotte bevinden zich panelen waarop de verschillende passages van het "Ave Maria Stella" te lezen zijn.

Langs de verweerde oude kas komt de bezoeker via een paadje in het grote park. In het heuvelachtige en weidse terrein bevinden zich een Lourdesgrot uit 1922 met afbeeldingen van de maagd Maria en Bernadette Soubirious en een Heilig Hartheuvel. Hij is een tuinelement dat men nog maar zelden aantreft. Hij ligt tegen een heuvelflank waarop in vorm gesnoeide struiken en bloeiende planten als het ware een mozaïek vormen met religieuze symbolen. Hier is de Duitse herkomst van de missionarissen goed te herkennen, want in de Duitse tuinarchitectuur waren dergelijke figuratieve perken van kunstzinnig gesnoeide struiken en contrasterende laagbloeiende planten zeer populair.

Een groot kruis op een sokkel domineert het beeld dat verder door planten wordt bepaald. Daarboven zweeft het "oog van de Voorzienigheid" – een driehoek van bloeiende heesters. Bovenop de heuvel staat tussen twee dennen een Heilig Hartbeeld, een kopie van het Heilig Hartbeeld op Montmartre in Parijs.

Het door een muur omgeven kerkhof met zijn verschillende hoogtes, cipressen en groenblijvende heesters straalt het karakter van een Italiaans kerkhof uit. Op het hoogste punt staat de kapel. De kruisweg, met de door Carl Weber uit Trier vervaardigde stations, toont de verschillende stadia van de lijdensweg van Jezus Christus naar de berg Golgotha.

Bij een wandeling over de gebogen paden verkent de bezoeker als een pelgrim in vroeger tijden de verschillende tuinen en de kleine dalen, die aan verschillende heiligen toegewijd zijn en die deels nog de oorspronkelijke beelden bevatten.

Aan de zuidrand van het kloosterdorp ligt de Jochumhof. Deze botanische tuin, die deels een natuurbelevingstuin en deels een botanische collectietuin is, bestaat sinds 1933. In dat jaar nam de biologieleraar Pater Peter Jochum (1890-1979) het initiatief om deze tuin samen met zijn leerlingen aan te leggen. Sinds de tuin in 1971 van de kloosterschool werd afgescheiden, wordt het complex door een stichting beheerd.

In de rotstuin zijn de historische padenstructuren behouden gebleven. De botanische verzameling bomen en struiken stamt nog uit deze tijd.

In en bij de kas met zijn tropische en subtropische planten worden vaste planten, cactussen en vetplanten te koop aangeboden.

Een kleine beek, vijvers en plassen van verschillende grootte, klaterende waterwerken en veel verschillende banken en stoelen op zonnige en beschaduwde plekken bieden een tuinervaring voor alle zintuigen en elk jaargetijde.

Op deze locatie vlak boven de Maas kan de bezoeker in de heemtuin het Noord-Limburgse landschap op een zeer klein oppervlak beleven: veengrond, stuifzand, orchideeënrijk grasland, Maasmeander, heidelandschap en akker.

De historische remise Jochumhof, vandaag de dag een grand café, wordt door een bloeiende kruiden-, geur- en landhuistuin omgeven. Aan de tuinkant kan men met een kopje koffie en een stukje vlaai onder de breed uitgroeiende gingkoboom van de bloemenpracht genieten. Vanaf het zonneterras met zijn moerbeibomen valt het oog op de Maas met zijn aanlegsteiger en de sluis op 2 km afstand – een prima idee voor een heerlijke wandeling langs de Maas.

Zowel de botanische tuin als het gastronomische bedrijf in de remise worden door een team vrijwilligers onderhouden en geëxploiteerd. Het ambitieuze project is aangewezen op de toegangsgelden, de inkomsten van het grand café en giften.